Vergi Ziyaı Cezası Nedir? Vergi Ziyaı Cezasına Karşı Açılabilecek Davalar ve Vergi Ziyaı İptal Nedenleri

Vergi idaresi tarafından mükelleflere kesilen vergi ziyaı cezaları, uygulamada en sık uyuşmazlık konusu edilen vergi cezalarının başında gelmektedir. Çoğu durumda bu cezalar; eksik inceleme, varsayıma dayalı tespitler veya hukuka aykırı değerlendirmeler sonucu tesis edilmekte ve yargı mercilerince iptal edilebilmektedir.

Bu yazıda; vergi ziyaı cezasının hukuki niteliği, hangi hâllerde kesilebileceği, vergi ziyaı cezasına karşı dava açma süresi, iptal gerekçeleri ve yargılama sürecinde dikkat edilmesi gereken hususlar ele alınmaktadır.

Vergi Ziyaı Cezası Nedir?

Vergi ziyaı cezası, mükellefin veya sorumlunun vergi kanunlarına aykırı fiilleri nedeniyle verginin eksik veya geç tahakkuk ettirilmesi hâlinde uygulanan bir idari yaptırımdır.

Vergi ziyaı cezasının hukuki dayanağı Vergi Usul Kanunu’nun 341 ve devamı maddeleridir. Kanuna göre;

Verginin zamanında veya hiç tahakkuk ettirilmemesi, vergi ziyaı olarak kabul edilir ve bu fiil ceza yaptırımına bağlanır.

Vergi Ziyaı Cezası Hangi Hâllerde Kesilir?

Uygulamada vergi ziyaı cezası en çok aşağıdaki durumlarda gündeme gelmektedir:

• Sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanıldığı iddiası

• KDV indirimlerinin reddi

• Gelir veya kurumlar vergisi matrahının eksik beyan edilmesi

• Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtıldığı iddiası

• Defter ve kayıtların gerçeği yansıtmadığı yönündeki inceleme tespitleri

Bu tür durumlarda vergi idaresi, vergi aslının yanı sıra bir kat veya üç kat vergi ziyaı cezası kesebilmektedir.

Vergi Ziyaı Cezasına Karşı Dava Açılabilir mi?

Evet. Vergi ziyaı cezasına karşı, ceza ihbarnamesinin tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde vergi mahkemesinde iptal davası açılabilir.

Vergi ziyaı cezasına karşı açılan davalarda;

• Vergi aslı

• Vergi ziyaı cezası

• Gecikme faizi ve fer’iler

birlikte dava konusu edilebilir.

Vergi Ziyaı Cezası Davalarında En Sık İptal Nedenleri

Uygulamada vergi mahkemeleri ve Danıştay, vergi ziyaı cezalarını çoğu zaman usul ve esas yönünden hukuka aykırı bularak iptal etmektedir.

1. Vergi İncelemesinin Hukuka Aykırı Yapılması

• Yetkisiz vergi müfettişi tarafından inceleme yapılması

• İnceleme süresinin aşılması

• İnceleme konusunun ve kapsamının belirsiz olması

2. Vergi İnceleme Raporunun Yetersizliği

• Soyut ve varsayıma dayalı tespitler

• Somut ve maddi delil bulunmaması

• Mükellef savunmalarının dikkate alınmaması

3. Sahte Fatura İddiasının İspatlanamaması

Danıştay içtihatlarına göre, yalnızca karşı tarafın olumsuz tespitleri tek başına vergi ziyaı cezası için yeterli değildir. Mükellefin fiilen mal veya hizmet almadığının somut delillerle ispatı gerekir.

4. Zamanaşımı

Vergi ziyaı cezasının, kanunda öngörülen tarh ve ceza kesme zamanaşımı süresi içinde uygulanmaması hâlinde, ceza hukuka aykırı hâle gelir.

Vergi Ziyaı Cezasında Yürütmenin Durdurulması Talebi

Vergi ziyaı cezasına karşı dava açılması, cezanın tahsilini kendiliğinden durdurmaz. Bu nedenle uygulamada çoğu dosyada;

Yürütmenin durdurulması talebi, dava dilekçesiyle birlikte ileri sürülmektedir.

Aksi hâlde dava süreci devam ederken;

• E-haciz

• Banka hesaplarına bloke

• Malvarlığına haciz

işlemleriyle karşılaşılabilir.

Vergi Ziyaı Cezası Davalarında Hukuki Destek Neden Önemlidir?

Vergi ziyaı cezası davaları;

• Vergi hukuku

• Muhasebe ve mali mevzuat

• Danıştay içtihatları

birlikte değerlendirilmeden sağlıklı şekilde yürütülemez. Hatalı veya eksik hazırlanan bir dava dilekçesi, yüksek tutarlı vergi cezalarının kesinleşmesine yol açabilir.

Sık Sorulan Sorular (FAQ)

Vergi ziyaı cezası nedir?

Vergi ziyaı cezası, verginin eksik veya geç tahakkuk ettirilmesine neden olan fiiller nedeniyle kesilen idari para cezasıdır.

Vergi ziyaı cezasına karşı dava açma süresi kaç gündür?

Vergi/ceza ihbarnamesinin tebliğinden itibaren 30 gün içinde vergi mahkemesinde dava açılmalıdır.

Vergi ziyaı cezası ödenirse dava açılabilir mi?

Evet. Ceza ödense dahi, yasal süresi içinde dava açılabilir ve dava kazanılırsa ödenen tutar iade edilir.

Sahte fatura iddiası her durumda vergi ziyaı cezası doğurur mu?

Hayır. Sahte fatura iddiasının somut ve kesin delillerle ispat edilmesi gerekir. Aksi hâlde vergi ziyaı cezası iptal edilebilir.

Vergi ziyaı cezasında uzlaşma mı dava mı tercih edilmelidir?

Her dosya özelinde değerlendirme yapılmalıdır. Ancak hukuka aykırılığı açık olan işlemlerde dava yolu çoğu zaman daha avantajlıdır.